Anatomi - Primer sfinkter rekonstrüksiyonu ile fistülektomi

(1) Tunica muscularis longitudinale, (2) Tunica muscularis circulare, (3) M. levator ani, (4) M. puborectalis, (5) M. sphincter ani profundus, (6) Columnae anales, (7) M. sphincter ani superficialis, (8) M. sphincter ani subcutaneus, (9) Kohlrausch plikası, (10) M. sphincter ani internus, (11) Proktodeal bezi, (12) M. corrugator ani

Alt rektum duvarında üç kas kapatma aygıtını oluşturur:

1. M. sphincter ani internus, düz kalın bağırsak kaslarının halka şeklinde seyreden son liflerinin bir kalınlaşmasını temsil eder ve sempatik sistem tarafından innerve edilir.
2. M. levator ani ise istemli olarak innerve edilir (plexus sacralis) ve pubis kemiğine tutunan M. puborectalis de bu kasa dahil edilir. Anal kanalın çevresinde geniş bir ilmik olarak öne doğru uzanır ve böylece işlevsel açıdan onu açılandırır.
3. M. sphincter ani externus da çizgili kastır ve perine bölgesinin merkezi (Centrum perinei) ile koksiks arasında asılıdır. İstemli olarak N. pudendus tarafından innerve edilir. Kontraksiyonu ile anal kanal uç kısmından kapatılır.
   Kapatıcı üç kasın farklı innervasyonu, fonksiyon kayıplarına ve bunların sonucunda oluşan inkontinansa karşı ek bir güvence sağlar.

Anal kanalın mukozasında, venöz drenajlı yoğun arteriyel (!) pleksuslar içeren çok sayıda uzunlamasına seyreden kıvrım (Columnae anales) bulunur. Sfinkter kaslarının kontraksiyonunda bunlar hızla dolar ve mukoza şişerek birbirine yaslanır, böylece gaz geçirmez bir kapanma sağlar. Hemoroidler ve venöz trombozlar bu bölgenin bilinen damarsal kökenli komplikasyonlarıdır.
Defekasyon bir yandan kapatma mekanizmalarının gevşemesiyle (istemli kaslarca başlatılır, şişme cisimciklerinin boşalması), diğer yandan aktif karın presi ve bağırsağın peristaltizmi ile gerçekleşir.

İşlevsel açıdan rektum, dışkının sürekli boşalmasını önleyen bir dışkı deposunu temsil eder. Doğrudan colon sigmoideum'a bağlanır ve onun gibi S şeklinde a/p ve yanal bir kıvrım gösterir (Flexura sacralis, anorectalis ve lateralis). Rektum tipik olarak üç kısma ayrılır:

1. Ampulla recti (ana depo, os sacrum'un ventralinde)
2. Canalis analis (bkz. aşağıda, Flexura anorectalis ile cilt açıklığı arasındaki kapanma bölgesi)
3. 1. ve 2. arasında, 1.'den dik açıyla çıkan ve yine dik açıyla 2.'ye geçen, daha ayrıntılı olarak adlandırılmamış bir kısım. Burada mukozada tipik kıvrımlar bulunur (Kohlrausch kıvrımları).
   Rektumun komşu yapıları dorsalde os sacrum ve os coccygis, lateralde A. ve V. iliaca int. yanı sıra bölgesel lenf düğümleri, plexus sacralis ve otonom sinir sisteminin parçaları ile üreter ve adnekslerdir. Ventralde kadın organizmasında uterus ve vagina, erkekte mesane ve prostat/vesikula seminalis yer alır. Kaudalde pelvik taban bulunur.

Rektumun histolojisi hakkında daha fazlasını buradan okuyabilirsiniz.