İnguinal fıtık onarımı, viseral ve genel cerrahinin en sık yapılan ameliyatıdır. Erkekte yaşam boyu risk %27'dir (kadınlarda %3).
İnsidans yaşla birlikte artar; pozitif aile öyküsü olan hastalar belirgin şekilde daha sık etkilenir.
Risk faktörleri şunlardır:
- KOAH
- Sigara/tütün kötüye kullanımı
- Düşük BMI
- Kollajen hastalıkları
İndirekt inguinal fıtıklar, direkt olanlardan iki kat daha sık görülür. Femoral fıtıklar inguinal fıtıkların yalnızca %5'ini oluşturur. Sağ taraflı fıtıklar sol taraflılara göre daha sıktır.
Erkekte hafif semptomatik veya asemptomatik, ilerlemeyen inguinal fıtıkta cerrahi tedavi için genel bir öneri bulunmamaktadır. Hastaların çoğu zamanla şikayet geliştirdiğinden, ameliyat endikasyonunun ve zamanlamasının hasta ile tartışılması ve bu sırada sağlık durumu ile sosyal koşulların göz önünde bulundurulması önerilir; gerekirse „watchful waiting“ bir seçenek olabilir.
Primer inguinal fıtıkta yaklaşım
| konservatif | cerrahi | açık/anterior yaklaşım | laparoskopik/endoskopik |
|---|---|---|---|---|
erkekte tek taraflı fıtık asemptomatik/ilerlemeyen | + | + | + | + |
erkekte tek taraflı fıtık semptomatik ve/veya | - | + | + | + |
erkeklerde bilateral fıtık asemptomatik/ilerleyici değil | + | + | - | + |
erkeklerde bilateral fıtık semptomatik ve/veya | - | + | - | + |
kadınlarda fıtık, unilateral/bilateral/asemptomatik/ | - | + | - | + |
Nüks fıtıkta veri durumu o kadar net değildir, bu nedenle asemptomatik, ilerleyici olmayan fıtıkta da ameliyat önerilir.
Nüks kasık fıtığında yaklaşım
| konservatif | cerrahi | açık/anterior yaklaşım | laparoskopik/ endoskopik |
|---|---|---|---|---|
anterior yaklaşım sonrası asemptomatik/ilerleyici olmayan fıtık | +? | + | - | + |
posterior yaklaşım sonrası asemptomatik/ilerleyici olmayan fıtık | +? | + | + | (+) |
anterior yaklaşım sonrası semptomatik/ilerleyici fıtık | - | + | - | + |
posterior yaklaşım sonrası semptomatik fıtık | - | + | + | (+) |
? = laparoskopik fıtık cerrahisinde yeterli uzmanlık koşuluyla
Kadınlarda femoral fıtıklar erkeklere kıyasla daha sık görülür. Hiçbir tanısal yöntemle kasık ve femoral fıtıklar arasında güvenilir bir ayrım yapılamadığından ve femoral fıtıklar kasık fıtıklarına göre belirgin şekilde daha sık inkarsere olduğundan, kadınlarda fıtıklarının cerrahi onarımı için endikasyon zamanında konulmalıdır.
Kasık fıtıklarının EHS sınıflandırması
Sınıflandırma | Boyut | M = Medial | L = Lateral | F = Femoral | C = Kombine |
I | < 1,5 cm |
|
|
|
|
II | ≥ 1,5 - 3 cm |
|
|
|
|
III | ≥ 3 cm |
|
|
|
|
Nüks | R* 0-x |
|
|
|
|
TAPP ve açık Lichtenstein ameliyatının yanı sıra TEP, tüm kılavuzlarda kasık fıtığının tercih edilen elektif tedavisi olarak önerilmektedir.
Minimal invaziv yöntemler posterior bir yaklaşıma dayanır ve her zaman meş tabanlıdır.
Laparoskopik/endoskopik yöntemler, açık yöntemlere kıyasla daha uzun bir öğrenme eğrisine sahiptir.
Laparoendoskopik yöntemlerin avantajları şu durumlarda görülür:
- erkeklerde primer unilateral kasık fıtığı (ameliyat sonrası ağrı insidansının daha düşük olması)
- kadınlarda kasık fıtığı (kadınlarda Lichtenstein onarımı sonrası yüksek nüks oranları)
- bilateral kasık fıtıkları
- anterior yaklaşım sonrası nüks kasık fıtığı, ancak uygun uzmanlık ile posterior yöntem sonrası da mümkündür.
Belirgin ağrı, akut başlangıç ve bağırsak tıkanıklığı belirtileri ile redükte edilemeyen fıtıklardan ayırt edilmesi gereken inkarsere kasık fıtıklarında, laparoskopinin tanısal üstünlüğünden yararlanılmalıdır.
Avantajı, inkarserasyonun redüksiyonu ve ardından organ perfüzyonunun değerlendirilmesi olanağıdır. Vakaların yaklaşık %90'ında redüksiyon sonrası organ perfüzyonu yeniden düzelir.
Ekstraperitoneal yaklaşımda sıkışmış bir bağırsak ansının incelenmesi kısıtlıdır.
Kasık fıtığının onarımı, lokal enfeksiyon durumuna bağlı olarak aynı seansta veya daha sonraki bir zamanda yapılabilir.