Anatomi - Pankreatogastrostomi

Lobüllerden oluşan pankreas kırmızımsı-gri renkte olup 14–18 cm uzunluğunda ve 65–80 gram ağırlığındadır. 1. ve 2. lomber vertebra düzeyinde yer alır ve regio epigastrica'dan sol regio hypochondriaca'ya doğru kama şeklinde uzanır. Gelişimsel geçmişi nedeniyle organ, üst karın organları ve damarları ile yakın komşuluk ilişkisi içindedir.

Pankreas, kapsül biçiminde bir bağ ya da yağ dokusu ile sarılıdır ve üç bölüme ayrılır: caput, corpus ve cauda. Baş bölgesinin arka kısmında biraz daha sert bir bağ dokusu plakası bulunurken, bez bunun dışında dorsal olarak bağ dokusuyla çoğunlukla gevşek bir şekilde bağlantılıdır. Retroperitoneal bir organ olarak bez, ön yüzünde periton ile örtülüdür.

Bezin en geniş kısmı caput pancreatis'tir; omurganın sağında yer alarak duodenumun oluşturduğu ilmiğin içine yerleşir. Duodenumun hem ön hem de arka yüzü burada değişen ölçülerde bez dokusuyla örtülmüş olabilir. Caput, kaudal kısmıyla (processus uncinatus) V. mesenterica superior'u ve zaman zaman arteri de arkadan sarar. Processus uncinatus'ta ve pankreas başının geri kalan kısmında yer alan oluğa incisura pancreatis denir.

1. lomber vertebra korpusu hizasında yer alan pankreas bölümü, yaklaşık 2 cm genişliğiyle Caput ve Corpus arasındaki geçiş bölgesini oluşturur ve Vasa mesenterica superiora üzerinde yer alır. Cerrahi açıdan bu bölüm Collum pancreatis olarak da adlandırılır.

Uzunlamasına Corpus pancreatis, 1. ve 2. lomber vertebra üzerinden eğik seyirle yukarı doğru ilerler, ventral olarak Bursa omentalis içine doğru kabarır ve yay biçiminde dalak hilusuna doğru uzanır; Cauda'ya geçiş kesin bir anatomik sınır olmaksızın gerçekleşir. Corpus'un dorsalinde, vertebral kolonun yanında aorta, V. cava inferior ile A. ve V. mesenterica superior yer alır.

Cauda pancreatis, bez gövdesinin sivrilerek incelen devamını oluşturur ve Lig. splenorenale'ye kadar uzanır veya bunun içine girer.

Pankreas çeşitli şekil varyantlarında bulunabilir: eğik seyirli, S biçiminde, transvers seyirli ve L biçiminde. Ayrıca at nalı biçimi ve ters V biçimi de tanımlanmıştır. Şekil varyantları arasındaki geçişler kademeli olup belirgin bir sınır göstermez.

Topografik olarak pankreas, komşu organlar ve retroperitoneal yerleşimli iletim yollarıyla aşağıdaki ilişkilere sahiptir:

• ventral yönde bursa omentalis ve midenin arka yüzü
• sağa doğru caput ile duodenal kıvrım arasında yakın bir ilişki bulunur
• sola doğru dalak hilusu (hilum splenicum) ile yakın bir ilişki bulunur
• pankreasın arka duvarı, caput hizasında V. portae'ye, A. ve V. mesenterica superior'a ve ductus choledochus'a; corpus hizasında A. ve V. splenica'ya, V. mesenterica inferior'a, V. cava inferior'a ve aorta abdominalis'e; cauda hizasında ise sol böbreğe temas eder

Yaklaşık 2 mm kalınlığındaki Ductus pancreaticus, organı arka yüzeye yakın olarak boylamasına geçer ve yolu boyunca kendisine dik olarak açılan çok sayıda kısa bez kanalını alır. Olguların yaklaşık %77'sinde kanal, Ductus choledochus ile birlikte duodenumun Pars descendens'inin arka duvar bölgesinde Papilla duodeni major üzerinde açılır; geri kalan olgularda her iki kanalın ağızları birbirine yakın konumdadır. Aksesuar bir boşaltım kanalı olan Ductus pancreaticus accessorius çoğu zaman yalnızca rudimenter olarak gelişmiştir veya tamamen yoktur. Var olduğunda Papilla duodeni minor üzerinde açılır.