Anatomi - Fissürektomi

(1) Tunica muscularis longitudinale, (2) Tunica muscularis circulare, (3) M. levator ani, (4) M. puborectalis, (5) M. sphincter ani profundus, (6) Columnae anales, (7) M. sphincter ani superficialis, (8) M. sphincter ani subcutaneus, (9) Kohlrausch plikası, (10) M. sphincter ani internus, (11) Proktodeal bez, (12) M. corrugator ani

Alt rektum duvarında kapatma aparatını üç kas oluşturur:

1. M. sphincter ani internus, düz kalın bağırsak kasının halka şeklinde seyreden son liflerinin bir kalınlaşmasını temsil eder ve sempatik sistem tarafından innerve edilir.
2. M. levator ani ise istemli olarak innerve edilir (plexus sacralis) ve pubise tutunan M. puborectalis de bu kasa dâhil edilir. Anal kanalın çevresinde büyük bir kement gibi ventral yönde ilerler ve böylece işlevsel açıdan onu bükerek açı verir.
3. M. sphincter ani externus da çizgili kastır ve perine bölgesinin merkezi (Centrum perinei) ile kuyruk sokumu kemiği arasında asılıdır. İstemli olarak N. pudendus tarafından innerve edilir. Kontraksiyonu ile anal kanal en uçta kapatılır.
   Kapatıcı üç kasın farklı innervasyonu, fonksiyon kayıplarına ve bunun sonucunda ortaya çıkan inkontinansa karşı ek bir güvenlik oluşturur.

Anal kanal mukozasında, yoğun arteriyel (!) pleksuslar ve venöz drenaj gösteren, boyuna seyreden çok sayıda kıvrım (Columnae anales) bulunur. Sfinkter kasının kontraksiyonunda bunlar hızla dolar ve mukoza şişerek birbirine yaslanır ve böylece gaz geçirmez bir kapanma sağlar. Hemoroidler ve venöz trombozlar, bu bölgenin bilinen damar kaynaklı komplikasyonlarıdır.
Defekasyon, bir yandan kapatma mekanizmalarının gevşemesiyle (istemli kaslar tarafından başlatılır, kavernöz cisimlerin boşalması), diğer yandan aktif karın presi ve bağırsağın peristaltizmi ile gerçekleşir.

Fonksiyonel açıdan rektum, sürekli dışkı çıkışını önleyen bir dışkı deposunu temsil eder. Doğrudan colon sigmoideum'a devam eder ve onun gibi S şeklinde ön/arka ve yanal bir kıvrım gösterir (Flexura sacralis, anorectalis ve lateralis). Rektum tipik olarak üç bölüme ayrılır:

1. Ampulla recti (ana depo, os sacrum'un ventralinde)
2. Canalis analis (bkz. aşağıda, Flexura anorectalis ile deri açıklığı arasındaki kapanma bölgesi)
3. 1. ile 2. arasında, 1.'den dik açıyla çıkan ve aynı şekilde dik açıyla 2.'ye geçen, daha ayrıntılı olarak adlandırılmamış bir bölüm. Burada mukozada tipik kıvrımlar bulunur (Kohlrausch kıvrımları).
   Rektumun komşu yapıları dorsalde sakrum ve koksiks; lateralde A. ve V. iliaca int.'nın yanında bölgesel lenf düğümleri, Plexus sacralis ve otonom sinir sisteminin bölümleri ile üreter ve adneksalardır. Ventralde kadın organizmasında uterus ve vagina, erkekte mesane ve prostat/vezikula seminalis yer alır. Kaudalde ise pelvik taban bulunur.

Rektumun histolojisi hakkında daha fazlasını buradan okuyabilirsiniz.