Bu bağlantıyı takip edin.
Kolon karsinomunda minimal invaziv cerrahi
Mono- ve çok merkezli RKÇ'ler (KOLOR, COST, CLASSIC-Trail), kolon karsinomu cerrahisinde laparoskopik ve açık teknikler arasında, cerrahın yeterli deneyimi olması durumunda, cerrahi-onkolojik kalite göstergeleri (R-durumu, lenf nodu sayısı) ve uzun dönem sonuçları (tümör nüksleri, sağkalım) açısından hiçbir fark göstermemiştir [1, 3, 4]. Minimal invaziv cerrahinin bir avantajı olarak, kısa dönemde toplam morbidite ve mortalite değişmezken görece düşük perioperatif morbidite gösterilebilmiştir [9].
Bu nedenle güncel S3 kılavuzu "Kolorektal Karsinom"a göre, cerrahın yeterli deneyimi olması halinde uygun vakalarda kolon karsinomunun laparoskopik rezeksiyonu yapılabilir [8]. Kolon karsinomunda NOTES uygulaması için şu anda veri temeli bulunmamaktadır.
Laparoskopik kolon rezeksiyonları, öğrenme eğrisi ancak en az 88 rezeksiyondan sonra aşılan zorlu girişimler arasındadır [6]. Karsinomlarda sağ taraflı kolon rezeksiyonlarının oranı şu anda yaklaşık %20 ile görece düşüktür ve genellikle anastomozun bir çıkarma laparotomisi üzerinden ekstraabdominal olarak yapıldığı laparoskopik yardımlı rezeksiyon olarak gerçekleştirilir.
SILS, NOTES ve Robotik
Minimal invaziv cerrahinin ileri gelişimi iki ana yönü izler:
- erişim travmasının daha da azaltılması (SILS, NOTES)
- enstrüman yönlendirmesi veya preparasyon hassasiyetinin iyileştirilmesi (Robotik)
Giriş travmasının azaltılması, konvansiyonel laparoskopiden farklı olarak enstrümanların tek bir giriş yolu (single-port sistemi) üzerinden yerleştirildiği SILS tekniği (Single Incision Laparoscopic Surgery) ile mümkündür. Bir diğer seçenek de enstrüman yerleştirilmesi için doğal vücut açıklıklarının kullanıldığı NOTES tekniğidir (Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery).
Single-port kolon cerrahisinin teknik uygulanabilirliği ve güvenliği hakkında Makino ve ark. daha 2012 yılında bir sistematik derlemede rapor vermiştir [5]. Yeterli lenf nodu sayısı ve tümörsüz preparat sınırları ile SILS kullanılarak onkolojik standartlara uyum prensipte mümkündür. Ancak mevcut derlemede yüksek oranda seçilmiş hasta grubu ve cerrahın özel laparoskopik deneyimi vurgulanmaktadır. Beklenen kozmetik avantajlar açısından, bu girişimlerde insizyon uzunluğunun genellikle kullanılan porttan ziyade preparatın çıkarılması ile belirlendiği kısıtlaması kabul edilmelidir.
NOTES'un kolon karsinomlarında kullanımına ilişkin şu anda geçerli bir veri temeli bulunmamaktadır.
Kolon karsinomunun robotik cerrahisinde durum farklıdır. Olgu serileri, robotik cerrahinin kolon karsinomunda güvenle uygulanabileceğini ve doku koruması ile postoperatif fonksiyon bozukluklarının azaltılması açısından avantajlara sahip olduğunu göstermektedir [2, 10]. Kısa vadeli ve özellikle onkolojik uzun vadeli sonuçlar açısından, yetersiz veri durumu nedeniyle robot yardımlı cerrahi, kolon karsinomunda şu anda çalışmalar dışında önerilememektedir [7].